Opis
Dlaczego warto:
Kozibród łąkowy przyciąga uwagę dużymi, intensywnie żółtymi kwiatami, które otwierają się rano, a około południa zaczynają się zamykać. Po kwitnieniu powstają bardzo duże, puszyste owocostany przypominające dmuchawce. Jest rośliną jadalną, odwiedzaną przez owady zapylające i dobrze pasuje do ogrodów naturalistycznych, łąk kwietnych oraz mniej formalnych rabat.
Najważniejsze informacje:
- Wysokość: około 50–100 cm
- Stanowisko: słoneczne, toleruje lekki półcień
- Typ rośliny: zwykle dwuletnia lub krótkowieczna bylina
- Kwitnienie: V–VIII
- Kolor kwiatów: żółty
- Mrozoodporność: wysoka
Opis rośliny:
Kozibród łąkowy to roślina z rodziny astrowatych, naturalnie występująca na łąkach, przy drogach i na terenach trawiastych. Tworzy głęboki, mięsisty korzeń palowy oraz wzniesione pędy. Liście są długie, wąskie, lancetowate i przypominają liście traw. Po uszkodzeniu pędy i liście wydzielają biały, mleczny sok.
Najbardziej charakterystyczne są duże, żółte koszyczki kwiatowe osadzone pojedynczo na końcach pędów. Kwiaty otwierają się rano przy słonecznej pogodzie i zwykle zamykają się około południa. Ta nietypowa cecha sprawiła, że w języku angielskim roślina otrzymała między innymi nazwę „Jack-go-to-bed-at-noon”.
Po przekwitnięciu tworzą się okazałe, kuliste owocostany. Przypominają dmuchawce mniszka, ale są od nich znacznie większe. Dojrzałe nasiona wyposażone są w aparat lotny, dzięki któremu mogą być rozsiewane przez wiatr.
W pierwszym roku roślina skupia się głównie na rozwoju liści i korzenia. W kolejnym sezonie wypuszcza wyższe pędy, kwitnie i tworzy nasiona. Pozostawiona w odpowiednim miejscu może również rozsiewać się samodzielnie.
Uprawa i pielęgnacja:
- Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym.
- Toleruje również lekki półcień.
- Nie ma dużych wymagań glebowych i radzi sobie na różnych rodzajach podłoża.
- Najlepiej rozwija się w glebie przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej.
- Głęboko uprawiona ziemia sprzyja prawidłowemu rozwojowi długiego korzenia palowego.
- Nasiona można wysiewać bezpośrednio na miejsce stałe wiosną lub jesienią.
- Nasiona należy przykryć cienką warstwą ziemi.
- Ze względu na długi korzeń palowy roślina nie lubi częstego przesadzania.
- Po przyjęciu się nie wymaga intensywnej pielęgnacji.
- Dobrze nadaje się na łąki kwietne, do ogrodów naturalistycznych i ogrodów przyjaznych owadom.
- Jeżeli nie chcemy samosiewu, owocostany należy usuwać przed pełnym dojrzeniem nasion.
Właściwości lecznicze:
Kozibród łąkowy był wykorzystywany w tradycyjnym zielarstwie. Najczęściej stosowanym surowcem był korzeń, wykorzystywano również liście.
Korzeniowi tradycyjnie przypisywano właściwości:
- moczopędne
- wykrztuśne
- ściągające
- wspierające trawienie
- pobudzające apetyt
W dawnym zielarstwie przygotowywano z korzenia odwary stosowane przy utracie apetytu i dolegliwościach związanych z układem pokarmowym, wątrobą oraz pęcherzykiem żółciowym. Z korzenia wykonywano również syropy wykorzystywane tradycyjnie przy kaszlu i zapaleniu oskrzeli.
Korzeń zawiera inulinę. W badaniach nad składem chemicznym Tragopogon pratensis wykazano również obecność związków fenolowych, w tym flawonoidów takich jak pochodne luteoliny, apigeniny, kemferolu i kwercetyny.
Właściwości użytkowe:
Kozibród łąkowy jest rośliną jadalną. W kuchni wykorzystywano przede wszystkim korzenie, młode liście, młode pędy oraz pędy kwiatowe z nierozwiniętymi pąkami.
Korzeń ma łagodny, lekko słodkawy smak. Młode korzenie mogą być wykorzystywane jako warzywo, natomiast starsze najlepiej spożywać po ugotowaniu.
Młode liście i pędy można:
- jeść na surowo
- dodawać do sałatek
- gotować
- dodawać do zup
Młode pędy kwiatowe razem z nierozwiniętymi pąkami można gotować i podawać podobnie jak szparagi.
Roślina ma również zastosowanie ozdobne. Żółte kwiaty dobrze wyglądają na naturalistycznych rabatach i łąkach kwietnych, natomiast duże, kuliste owocostany są dekoracyjne także po zakończeniu kwitnienia.
Właściwości miododajne:
- kwiaty dostarczają owadom nektaru
- są odwiedzane przez pszczoły
- przyciągają również muchówki i inne owady zapylające
- roślina nadaje się do ogrodów i nasadzeń tworzonych z myślą o zapylaczach
Komplet:
Komplet: 15 nasion
Do nasion otrzymasz wiele cennych i pomocnych porad przydatnych przy wysiewie!!!
Nasiona wysokiej jakości.
Źródła:
Lodewicus de Honsvels, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons
Muséum de Toulouse, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons
Pappus of Tragopogon pratensis by Keith Edkins, CC BY-SA 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0>, via Wikimedia Commons
